En Hasta Asır Kendini Hataya Kaptıran Asır Değildir

Bir Kalbiniz Vardır Onu Tanıyınız!…

“En hasta asır kendini hataya kaptıran asır değildir; hakikatten yüz çeviren, hakikati küçümseyen asırdır.” der Cemil Meriç Bu Ülkesinde. Adeta kitabın ismi ile bu cümle arasında görünmeyen fakat mükemmel bir bağ varmışçasına düşünmeye yönlendirir Meriç okurunu.

Düşüncenin kapılarını kelimeler açar. Çünkü önce anlam gelir, insan anlamadan düşünemez zira. Anlamı irdeleyebilmek içinse kelimelerin deryasına dalmak gerekir.  O halde ne duruyoruz ki dalalım biz de Meriç’in sözcükler deryasına.

Öncelikle hatanın ne olduğunu ifade etmeliyiz. Hata kişinin maddi veya normatif dünyaya ilişkin bir gerçekliği olduğundan farklı biçimde algılaması ya da değerlendirilmesi yani istemsiz olarak düştüğü yanılgıdır. İradi, bilinçli bir eylemden oldukça uzaktır ve genellikle ardından pişmanlık ve telafiyi getirir. Çünkü hatanın nedeni hakikati hiç bilmemek ya da yeterince bilememektir. Bu öyle bir haldir ki bazen kişinin ceza sorumluluğunu bile kaldırır zira esaslı hatada kasti bir hareket yoktur. Bu nedenle de affı daha makbuldür.

Cemil Meriç’in neden kendisini hataya kaptıran bir asrı, hakikate yüz çeviren ve küçümseyen bir asra yeğleyeceğine gelirsek, öncelikle bir şeye yüz çevirmek için evvela yüzünü o şeye dönmek gerekir. Yani onu görmen, ilgilenmen sonradan ilgini kesmendir yüz çevirmek ve muhakkak ki bilinçli bir eylemdir. Yüz çevrilenin penceresinden bakacak olursak ki ağır dram içerir, yıkım belki de bir yok oluşa neden olmaktır.

Dikkat çekeceğimiz bir diğer husus da yazarın yüz çevirmenin ardından küçümseme kelimesini kullanmasıdır ki hakikatin başına gelenlere dair kanımca daha güzel bir izah olmazdı. Zira küçümsemek kendini yüceltmek, karşındakini hor görmek ve değerini alçaltmaktır. Küçümsemek öyle büyük bir lanettir ki şeytana ana yurdu olan cennetten ebediyen kovdurtmuştur çünkü temelinde kibir yatar.

Kelimelerin anlamlarına dair kalemimizi yeterince yorduktan sonra düşünme aşamasına geçelim ve bu kıyası somutlaştırarak özetleyelim. Mesela hakikati güneş olarak görelim. Onu gecede aramak bir hatadır ama er geç sabaha ulaşılınca hakikat tecelli eder ve arayan aradığını bularak hatasını fark edip ondan cayabilir.

Bir de güneşi görmelerine rağmen inkar edenler vardır ki bunlara mürted de denir. Önce güneşi görürler, ışık kaynağı olduğunu bilirler fakat güneşin yansıttıkları onların menfaatlerini tatmin etmez. Karanlık açıklarını daha iyi kapatacaktır bunu bilirler ve zifiri karanlıkta yaşamayı tercih ederler. Zamanla güneş artık onlar için yok hükmüne gelmiştir ve kendi karanlıklarında kendilerini belli etmeden adım atabilmek için bir mum yakarlar. Zamanla bu muma olan minnetleri artar ve tek hakikatmişçesine ona tapmaya başlarlar. Cahiliye devri araplarının yaptığı da bu değil miydi? Önce oluştur sonra yaratıcılık atfet. İnsanın kendisine en fiyakalısından bir at gözlüğü takıp kendi elleri ile kararttığı dünyasında kendisini ilahlaştırmasından daha aşağı ne olabilir? İşte bundandır Meriç böyle bir asırdan kaçıyor. Aklı olan da kaçar demek isterdim fakat şuan da böyle bir asırda yaşamadığımıza bizi kim ikna edebilir?

Cevabı zor sorular soruyorum biliyorum fakat hata yapanın ardına hakikatleri bilerek yine de takılmak ne denli aptalcaysa koca bir asır olarak yürüdüğümüz yol da belki bir o kadar menzile sapadır. Bir kerecik de olsa içimize dönelim ve şu mısraları tekrarlayalım;

“Bir kalbiniz vardır onu tanıyınız.

Bir şehir kadar kalabalıktır bazıları

Bir dehliz kadar karanlıktır bazıları

Konuşurlar

İsterler

Susarlar

Dinlememişseniz nice yıl kalbinizi

Ev meslek iş para geçim diyerek

Düşünün şimdi bir de

Şehirlerde kasaba ve köylerde

Başını eğmiş kalbiyle söyleşen bir kişi olduğunuzu”

 

Çünkü insanı en sapa yollardan, en büyük yanılgılardan ancak kalp alıkoyabilir, asırlardır yüz çevirdiğimiz en büyük varlığımız…



Kategoriler:Deneme

Etiketler:

1 reply

  1. “Hata”yı,”fiil”i konu etmeksizin, “algı” ve “değerlendirme” üzerinden tanımlamışsınız. “Fiil”i, “algı” ve “değerlendirme”ye bağlı bir sonuç olarak gördüğünüz için dâhil etmediğinizi düşünüyorum bu tanıma.

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: